Phân bón và giải pháp cây trồng Hotline 0393 046 029

Thay đổi cách nghĩ, tăng sức khỏe cho vườn tiêu

Thứ Năm 19/11/2026 , 19:59 (GMT+7) ĐẮK LẮK Người trồng tiêu tại xã Sơn Thành (tỉnh Đắk Lắk) đang từng bước phục hồi vườn cây và ổn định sản xuất nhờ chuyển sang canh tác theo hướng hữu cơ.

Phục hồi vườn cây từ thảm cỏ tự nhiên Giữa mùa mưa tại xã Sơn Thành (tỉnh Đắk Lắk), vườn tiêu 1,2 ha của gia đình anh Trần Ngọc Sơn ở thôn Tịnh Thọ vẫn giữ được bộ lá xanh mướt và những chùm quả sum suê. Khác với tập quán làm sạch cỏ dại như trước đây, hiện đất vườn dưới các hàng tiêu được anh giữ nguyên thảm cỏ tự nhiên, xen giữa là hệ thống rãnh thoát nước sâu và thông thoáng với khoảng cách hàng cách hàng 2,5m, cây cách cây 2,5m. Rời quê hương Hà Tĩnh vào vùng đất mới lập nghiệp, năm 1988, gia đình anh Sơn đã gắn bó với địa phương, nhận khoán diện tích đất của nông trường để khai hoang, phát triển kinh tế vườn. Ban đầu, gia đình chỉ nhận chăm sóc 2 sào đất, sau đó nhân rộng dần và đến năm 2010, diện tích tiêu đạt 1,2 ha. Vườn cây từng trải qua nhiều thăng trầm, đặc biệt là đợt mưa bão lớn năm 2017 gây ngập úng nặng, làm cây nhiễm bệnh thán thư, chết nhanh, chết chậm và hư hại. Sau khi khắc phục hậu quả, năm 2018, gia đình anh quyết định giữ lại hệ thống choái sống để trồng mới lại và thay đổi hoàn toàn quy trình chăm sóc.

Theo anh Sơn, khí hậu ở đây khắc nghiệt nên cây tiêu dễ bị bệnh nếu lạm dụng phân hóa học và làm đất quá sạch. Vì vậy, gia đình anh chuyển sang ưu tiên sử dụng phân bò, phân gà mua về ủ hoai mục kết hợp với thuốc bảo vệ thực vật sinh học, chỉ dùng một lượng nhỏ phân hóa học hay phun thuốc đặc trị khi rệp xuất hiện nhiều.

Việc duy trì thảm cỏ ở mức vừa phải trong mùa mưa giúp giữ độ tơi xốp cho bề mặt vườn, chống xói mòn, rửa trôi và hạn chế bùn đất mang mầm bệnh bắn ngược lên gốc. Đến mùa nắng cỏ mới được cắt gọn tại vườn để giữ ẩm và bổ sung hữu cơ. Nhờ kết hợp tưới phun mưa và phòng trừ bệnh định kỳ mỗi dịp giao mùa, vườn cây luôn duy trì được sức sống. Dù diện tích thu hoạch chưa đồng đều do trồng gối vụ, năm ngoái khoảng 6 sào tiêu (sào 1.000m²) của gia đình anh Sơn vẫn đạt sản lượng 2 tấn tiêu khô, có những đám đạt mức 5 tạ/sào. Với giá bán khoảng 150 nghìn đồng/kg, tổng doanh thu của gia đình đạt khoảng 300 triệu đồng, giúp kinh tế ổn định và có nguồn lực chuẩn bị đất để trồng thêm 3 sào mới.

Đồng bộ quy trình canh tác bền vững Những chuyển đổi trong canh tác tại vườn tiêu của gia đình anh Sơn cũng nằm trong xu hướng chung của vùng trồng tiêu xã Sơn Thành và định hướng sản xuất mà Công ty cổ phần Vinacafe Sơn Thành đang triển khai.

Ông Đàm Xuân Huyên, Trưởng phòng Kỹ thuật - Công ty cổ phần Vinacafe Sơn Thành cho biết, từ quy hoạch ban đầu 519 ha vào năm 2009, qua quá trình rà soát, điều chỉnh những vùng trũng thấp dễ ngập úng do thiên tai, tổng diện tích quy hoạch sản xuất của đơn vị hiện còn khoảng 450 ha. Trong đó diện tích trồng hồ tiêu khoảng 250 ha, bao gồm hơn 100 ha đang ở giai đoạn kinh doanh, còn lại là diện tích kiến thiết cơ bản, trồng mới.

Từ những định hướng ban đầu vào năm 2011, đến năm 2019, Công ty chính thức đẩy mạnh chuẩn hóa sản xuất theo hướng hữu cơ gắn với quy trình quản lý dịch hại tổng hợp (IPM) nhằm giảm dần lượng phân bón, thuốc hóa học, vừa hạ giá thành vừa bảo vệ môi trường đất. Công ty đầu tư đồng bộ hệ thống mương thoát nước cấp một, đồng thời vận động bà con nhận khoán chủ động đào mương cấp hai, cấp ba trong từng lô vườn để bảo đảm nước không bị đọng cục bộ khi mưa lớn.

Các quy trình kỹ thuật được phòng chuyên môn ban hành hằng tháng, phổ biến đến từng đội sản xuất thông qua tổ chức công đoàn và cập nhật thường xuyên qua nhóm Zalo để người dân kịp thời khoanh vùng, xử lý ngay tại chỗ khi phát hiện dấu hiệu sâu bệnh, không để lây lan diện rộng. Ông Đàm Xuân Huyên đánh giá, nhờ các hộ dân có kinh nghiệm thực tế, ham học hỏi và tuân thủ nghiêm ngặt các biện pháp kỹ thuật, các bệnh nguy hiểm như chết nhanh, chết chậm trên vườn tiêu của Công ty hiện hầu như không còn xuất hiện. Những bệnh thông thường như thán thư, nấm hồng cũng được kiểm soát hiệu quả, không gây ảnh hưởng đáng kể đến vườn cây.

Dù đợt mưa lũ cuối năm 2025 gây thiệt hại nặng nề cho vùng sản xuất với khoảng 100 tỷ đồng, đến nay, các vườn cây đều đang phục hồi ổn định. Với năng suất bình quân đạt từ 2,5 - 3,5 tấn/ha, thậm chí những vườn chăm sóc kỹ có thể đạt từ 5 - 6 tấn/ha, giá bán quanh mức 150 nghìn đồng/kg, người trồng tiêu có thể thu lãi khoảng 250 triệu đồng/ha mỗi năm, cao hơn nhiều so với các cây trồng khác tại địa phương. Theo ông Võ Bá Đạt, Chủ tịch UBND xã Sơn Thành, hồ tiêu tại địa phương có lợi thế lớn khi thu hoạch lệch vụ từ tháng 6 đến cuối tháng 7 dương lịch, muộn hơn so với các vùng trọng điểm khác trên cả nước. Nhờ điều kiện thổ nhưỡng đặc thù và quy trình chăm sóc bền vững, hạt tiêu Sơn Thành có độ cay nồng, hương thơm đậm và hàm lượng dưỡng chất cao. Sản phẩm của địa phương đã 2 lần được công nhận đạt OCOP 3 sao. Phần lớn sản lượng tiêu của bà con làm ra đều được thương lái thu mua tại chỗ để cung ứng cho các doanh nghiệp chế biến xuất khẩu lớn. Từ Kim Sơ

Về trang Tin tức